English
SDG Planning Calendar 2020

SDS Organizational Credibility Development Project

UNESCO Chair Programme

The United Nations Academic Impact (UNAI)


SDS Family:

Upcoming Events:
جهان به ایران سلام کرد
1078
بعد از 12 سال کشمکش، بعد از 22 ماه نشست و گفت‌و‌گو، بعد از 19 روز مذاکره پیاپی، چالش هسته‌ای ایران با یک توافق همکاری مواجه شد، نه قطع‌نامه، نه تحریم، بلکه با راهی برای برداشتن تحریم‌ها و لغو قطع‌نامه‌ها. در روز 23 تیرماه سال 1394، وزرای خارجه ایران، آمریکا، آلمان، فرانسه، انگلیس، روسیه و چین، به‌همراه مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بالاخره به راه‌حلی برای حل بحران هسته‌ای ایران دست یافتند.

 بعد از 12 سال کشمکش، بعد از 22 ماه نشست و گفت‌و‌گو، بعد از 19 روز مذاکره پیاپی، چالش هسته‌ای ایران با یک توافق همکاری مواجه شد، نه قطع‌نامه، نه تحریم، بلکه با راهی برای برداشتن تحریم‌ها و لغو قطع‌نامه‌ها.
در روز 23 تیرماه سال 1394، وزرای خارجه ایران، آمریکا، آلمان، فرانسه، انگلیس، روسیه و چین، به‌همراه مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بالاخره به راه‌حلی برای حل بحران هسته‌ای ایران دست یافتند.
توافقی که ظریف از آن با عنوان پایان «غیرضروری‌ترین بحران» قرن یاد می‌کند. ایران و جامعه جهانی پذیرفتند بر مبنای یک بده و بستان منطقی، امتیاز بدهند و بگیرند تا صلح پابرجا شود. 

از حوالی ساعت ده دوشنبه‌شب هفته ای که گذشت، 22 تیرماه، خبرنگاران، عکاسان و تصویربرداران به حالت آماده‌باش بودند. یکی از اعضای تیم مذاکره می‌گفت اعضای همه هیأت‌ها در راهروها در حال خواندن و بررسی متون هستند. صد صفحه متن تهیه شده، پرانتزها و جاخالی‌ها پر شده و همه مواردی که یک‌سال‌ونیم گفته می‌شد، موضوع اختلاف است به موضوع تفاهم تبدیل شده است، اما هنوز همه‌چیز برای اعلام توافق آماده نبود. قرار برنامه در مقر سازمان ملل به صبح موکول شده بود، آماده‌باش از ساعت هشت صبح سه‌شنبه.
حوالی ساعت هشت‌ونیم بود که خبر دستیابی به توافق به نقل از دیپلمات‌های مختلف دست‌به‌دست می‌چرخید. بسیاری از همین خبرها به نقل از منابع دیپلماتیک ایرانی منتشر می‌شد. خبرنگاران و تصویربرداران راهی مرکز رسانه‌ای اتریش شدند. توافق به دست آمده بود و حالا ترتیبات در حال انجام بود. «فدریکا موگرینی»، خانم جوانی که بعد از پایان دوره اشتون به سمت مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا منصوب شده و به این مذاکرات پیوسته، در توییتر نوشت: «مذاکرات به سرانجام رسید. ما به توافق رسیدیم.»


پس از اعلام رسمی اما، هنوز مراسم قرائت بیانیه مشترک برگزار نشده بود که خلاصه‌ای از جزئیات توافق ایران و 1+5 برای خبرنگاران ارسال شد. این جزئیات نشان می‌داد که «قطع‌نامه‌های تحریمی شورای امنیت سازمان ملل متحد، شامل کلیه تحریم‌های اقتصادی و مالی تحمیل‌شده علیه ایران، در قالب یک چارچوب مورد تفاهم و از طریق صدور یک قطع‌نامه جدید به یکباره لغو خواهند شد؛ با صدور قطع‌نامه جدید ذیل ماده 25 منشور ملل متحد، ضمن اشاره به ماده 41 منشور صرفاً در بندهای مربوط به لغو تحریم‌های گذشته، تحول ماهوی در نحوه برخورد شورای امنیت با ایران ایجاد خواهد شد».

چندی بعد، در سالن قرائت متن، جواد ظریف و فدریکا موگرینی بعد از جداشدن از وزرای دیگر، باز به روی سن بازگشتند و این‌بار متن بیانیه را قرائت کردند. متنی صمیمانه و مثبت که از «توافق خوب» و «آغاز همکاری‌های بین‌المللی با ایران» سخن می‌گفت.
پس از آن، جان کری، وزیر خارجه آمریکا روی سن آمد و از نتایج مذاکرات گفت.
سخنان کری، دو قسمت بود، بخشی مثبت و راضی از توافق و بخش دیگری که از اقدامات سخت‌گیرانه علیه ایران حکایت می‌کرد. او می‌گفت: «اگر ایران به تعهدات خود عمل نکند، تحریم‌ها را برمی‌گردانیم». و البته یادآوری کرد: «بدون این توافق ایران می‌تواند ظرف یک روز ظرفیت غنی‌سازی خود را دوبرابر کند».
او یک‌بار دیگر از قدرت دیپلماسی گفت و به‌عنوان سرباز حاضر در جنگ ویتنام از این گفت که می‌داند اگر دیپلماسی شکست بخورد چه اتفاقی رخ می‌دهد.
او در فهرست بلند بالای تشکرهایش، از روحانی و ظریف هم تشکر کرد: «می‌خواهم احترام عمیق خود را نسبت به رویکرد جدی و سازنده نمایندگان ایران در مذاکرات ابراز کنم».
کری اما، در پایان سخنانش از سخت‌بودن مرحله اجرای توافق گفت: «اجرای توافق به‌دست‌آمده با ایران به اندازه رسیدن به آن دشوار خواهد بود.»
حسن روحانی، رئیس‌جمهوری درست می‌گفت؛ صلح بسیار سخت‌تر از جنگ حاصل می‌شود. برای صلح باید هزینه داد. حتی باید جنگید. البته بر سر میز مذاکره و سرانجام ساعت‌ها و روزها فشار و تعلیق را تحمل کرد. نتیجه‌ای هم اگر به دست آمد باید به شدت و با پرداخت هزینه فراوان از آن مراقبت کرد.

در این میان، نمی‌توان به توانایی‌های جواد ظریف و تیمش در به نتیجه رساندن این مذاکرات که بسیاری آن را بزرگترین مذاکرات قرن می‌خوانند، اشاره‌ای نکرد. کسی که در این مسیر متحمل فشارها و زخم‌زبان‌های زیادی شد.
وزیر امور خارجه و تیم مذاکره‌کننده‌ی هسته‌ای، آنچنان با قدرت و درایت وارد گود مذاکرات شد که جان کری، ظریف، همتای ایرانی خود را، مذاکره‌کننده‌ای «سرسخت، حرفه‌ای و وطن‌پرست» توصیف کرد و که حتی وقتی کار مذاکرات سخت می‌شد، جلسات را با لبخند به پایان می‌برده است.
از سوی دیگر، رسانه‌های جهان و از ان جمله BBC، اصطلاح «دیپلماسی بالکنی» را برای رفتارهای دیپلماتیک ظریف، به ویژه طی دو روز پایانی مذاکره و حضورهایش در بالکن هتل کوبورگ به کار برده است.
حضور ظریف در بالکن هتل کوبورگ در دو روز آخر بسیار زیاد شده بود. برخی این حضور را به منزله تاکتیک ظریف در اعمال فشار بر طرف مقابل می‌دانستند. گویی ظریف از بالای بالکن هتل کوبورگ در‌های هتل را نگاهبانی می‌کرد. تنها دقایقی قبل از اینکه جان کری از در هتل بیرون برود و در مقابل خبرنگاران بایستند و آن سخنان نسبتا تهدید‌آمیز و منفی را درباره روند مذاکرات بر زبان بیاورد و به نوعی ایران را مسوول کند شدن روند مذاکرات بنامد، ظریف در صفحه تویترش آن توئیت معروف را نوشت و با بیان استعاره‌ای در خصوص «عوض کردن اسب‌های در مسیر»، به همه جهانیان اعلام کرد که این ایران نیست که روند مذاکرات را کند کرده است، بلکه آمریکا است که به ناگاه موضعش را در مذاکرات عوض کرده است.
کاری که در وین انجام شد از این جهت کاری بزرگ است که رخدادی جهانی است. از روز سه‌شنبه و تنها ساعاتی پس از اعلام توافق هسته‌ای، برخی سایت‌های رسانه‌های بزرگ آگهی‌هایی درباره ایران منتشر کردند. آگهی‌هایی با این موضوع که «آنچه درباره ایران نمی‌دانید»، «صادرات ایران چیست»، «واردات ایران چیست» و غیره.
فارغ از این، توافق هسته‌ای مبنایی برای آغاز یک دوره روابط مبتنی بر همکاری‌های چند چانبه میان ایران و قدرت‌های بزرگ جهانی است.
این توافق اثبات کرد که ایران را نمی‌توان در پهنه تحولات جهانی نادیده انگاشت.
این توافق ثابت کرد که اگر «غیرضروری‌ترین بحران قرن» را می‌توان از طریق گفت‌وگو با ایران از میان برد، چرا نباید درباره دیگر مسائل امنیتی جهان با ایران وارد مذاکره شد.

 

جستارهای وابسته:

شرق: پیروزی بدون جنگ
آرمان: انفجار اتمی بدون بمب

 

Authorized Signatory:

Collaborators: