English
SDG Planning Calendar 2020

SDS Organizational Credibility Development Project

UNESCO Chair Programme

The United Nations Academic Impact (UNAI)


SDS Family:

Upcoming Events:
دکتر علیرضا زالی، رئیس سازمان نظام پزشکی کشور: «کوتاه شدن سایه سیاست از سر سلامت پس از هشت سال»
1892
در کمتر از 16 روز پس از استقرار دولت یازدهم، حکم رئیس سازمان نظام پزشکی از سوی رئیس جمهور ابلاغ شد و این موضوع، خط پایانی بر وقایع گذشته بود.

دکتر علیرضا زالی، رییس سازمان نظام پزشکی کشور:

کوتاه شدن سایه سیاست از سر سلامت پس از هشت سال

 

 

رفتار مبتنی بر لجاجت در بین منتخبان سازمان نظام پزشکی سناریوی تلخی بود که در سال‌های گذشته و تا قبل از استقرار دولت یازدهم به جامعه پزشکی تحمیل شد. این موضوع، نه‌تنها جو سیاسی و غیر قابل توجیهی را بر سازمان نظام پزشکی حاکم کرده بود، بلکه وظیفه‌ی اصلی این سازمان، یعنی ایجاد تعامل میان مردم و جامعه پزشکی و نیز، صیانت از حقوق حرفه‌ای پزشکان و بیماران را به مخاطره انداخته بود. در کمتر از 16 روز پس از استقرار دولت یازدهم، حکم رئیس سازمان نظام پزشکی از سوی رئیس جمهور ابلاغ شد و این موضوع، خط پایانی بر وقایع گذشته بود.

 

به گزارش روابط عمومی گروه بین‌المللی توسعه پایدار، به نقل از گروه خبری صندوق تعاون و رفاه سازمان نظام پزشکی کشور، این تغییرات موجب انجام اقدامات شگرفی در کارنامه‌ی 100 روزه‌ی ریاست جدید گشته بود که در گفت‌وگو با دکتر علیرضا زالی، رئیس کنونی سازمان نظام پزشکی کشور مورد بررسی قرار گرفت.

 

درباره وضعیت سازمان نظام پزشکی در ابتدای دولت یازدهم بگویید، علاوه بر اتفاقاتی که در انتخابات سازمان رخ داد و جو سیاسی که بر آن حاکم شد، این سازمان چه بحران‌های دیگری را پشت سر گذاشت؟

جو سیاسی که در نتیجه‌ی انتخابات نظام پزشکی در شهرستان‌های کل کشور همراه با انتخابات اعضای شورایعالی و مجمع عالی سازمان نظام پزشکی اتفاق افتاده بود، از اردیبهشت‌ماه سال ‌جاری، سازمان نظام پزشکی را در یک فضای توأم با تعلیق و نگرانی فرو برد. به‌طوری که سیاست‌های راهبردی نظام پزشکی به دلیل رفتار سیاسی توجیه‌ناپذیر، این سازمان را به مجموعه‌ای در توقف کامل عملیاتی تبدیل کرد، اما با درایت مدبرانه رئیس‌ جمهور و در یک حرکت خردورزانه، ابلاغ مستقیم حکم ریاست سازمان نظام پزشکی به دست رئیس جمهور، به همه‌ی این وقایع تلخ خاتمه داد. در این میان، زمینه‌ی شکل‌گیری واقعی برای ارکان هفت‌گانه نظام پزشکی فراهم شد، تا آنجا که اولین دستاورد بزرگ معنوی این سازمان در سه ماهه‌ی نخست را، می‌توان خروج از فضای غبارآلود توأم با تعلیق فعالیت دانست. بنابراین، فضای انفعال و یأسی که در بین منتخبان جدید نظام پزشکی حاکم بود، از بین رفت و زمینه برای شکل‌گیری و تکوین سایر ارکان، از جمله شورایعالی نظام پزشکی، به عنوان رکن تأثیر‌گذار و سیاستگذار سازمان، فراهم شد.

خوشبختانه، به دلیل نوع برخورد مدبرانه دولت تدبیر و امید با سناریوی جاری، موجی از نشاط در بین منتخبان جدید سازمان در سراسر کشور ایجاد شد. در جریان فرآیند‌های انتخاباتی، در قالب 198 عضو هیأت مدیره و دو هزار و 380 نفر از جامعه پزشکی به عنوان منتخبان جدید، دور جدیدی از فعالیت در سازمان نظام پزشکی از سر گرفته شد.

 

پس از گذر از این التهاب، در نخستین قدم، سازمان نظام پزشکی نیاز به چه تغییراتی و در چه بخش‌هایی داشت؟ 

بعد از شکل‌گیری ارکان سازمان نظام پزشکی، به نظر می‌رسید آنچه بیش از گذشته نیاز به تغییر و تحول دارد، رفتاری سازنده و متعامل، برای ایجاد فضای مناسب با دستگاه‌های حاکمیتی است. اعضای شورایعالی و معاونان سازمان، خدمت مقام معظم رهبری رسیدند و ضمن تبیین برنامه‌های چهار سال آینده و ترسیم نقشه راه آتی سازمان نظام پزشکی، از رهنمود‌های معظم له در زمینه‌ی سلامت، مطالبات عمومی از جامعه پزشکی و ایجاد فرآیندهای مبتنی بر کرامت جامعه پزشکی، بهره‌مند شدند و تدوین این بیانات در قالب پروتکل‌های اجرایی سازمان در دستور کار قرار گرفت.

همچنین، در جهت تحقق این هدف اساسی و با توجه به اینکه در پایان خردادماه سال ‌جاری، بحث سیاست‌های کلان سلامت به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده بود، فرصت غنیمت شمرده شد تا در سایه‌ی همزمانی این دو رخداد خجسته فرابخشی و تحقق سند بالا دستی در مجموعه‌ی نظام سلامت، نشستی را با رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام داشته باشیم که این نشست، باب جدیدی از تعامل سازمان را با مقامات ارشد کشور گشود. ما بر این باوریم که این سلسله ملاقات‌ها با مقامات ارشد نظام، به سازمان در تبیین دوره‌ی جدید برنامه‌های خود با مسوولان ارشد کشور و استفاده‌ی بهینه از ظرفیت‌های موجود، یاری می‌رساند.

 

در ابتدای استقرار وزیر بهداشت، بخشی از اختیارات وزارت بهداشت به سازمان نظام پزشکی واگذار شد. تاکنون در این ارتباط چه اقداماتی صورت گرفته است؟

به دلیل نگاه بلندی که در وزارت بهداشت وجود دارد و قول مساعد وزیر بهداشت، بنا شد بخشی از اختیارات این وزارتخانه به سازمان نظام پزشکی واگذار شود. براین اساس، از ابتدای مطرح شدن این موضوع، کاری فشرده و شبانه‌روزی در این زمینه در سازمان آغاز گشت. جلساتی با رئیس سازمان غذا و دارو، معاون درمان و معاون آموزشی وزارت بهداشت تشکیل شد. همچنین کارگروه‌های مشترکی بین این سازمان و وزارت بهداشت ایجاد شد که هر روز پیگیر تفویض اختیارات خواهند بود، تا آنجا که در آینده‌ای نزدیک، شاهد امضای تفاهم‌نامه‌های متعدد تفویض اختیارات و توافق‌های عملیاتی بی‌نظیری خواهیم بود. 

ناگفته نماند که اولین تفاهمنامه عملیاتی بین سازمان و وزارت بهداشت، در جهت گسترش فناوری اطلاعات طی چند روز گذشته در هشت بند به امضا رسید. بخش عمده‌ی این تفاهم‌نامه تعمیق فرآیندهای الکترونیکی و توسعه پرونده الکترونیک سلامت با استفاده از ظرفیت‌های بخش خصوصی، ظرفیت‌های فراوان وزارت بهداشت در فناوری اطلاعات و بهره جستن از این ظرفیت‌ها برای جامعه فرهیخته پزشکی بود. در ادامه‌ی این وقایع، طرح شکل‌گیری واحد «توسعه پایدار سلامت» ‌نیز عملیاتی شد. 

 

درباره نقش فراملی و منطقه‌ای طرح توسعه پایدار سلامت بیشتر توضیح دهید؟ 

از آنجا که لازمه‌ی شکل‌گیری واحد توسعه پایدار سلامت، وجود ارتباطات بین‌المللی است، بناست جلساتی با بخش‌های هفتگانه سازمان ملل در ایران -که مرتبط با حوزه سلامت فعالیت می‌کنند- برگزار شود. البته نخستین همکاری بین‌المللی در قالب طرح توسعه پایدار سلامت در روز جهانی غذا با مشارکت معنوی این سازمان کلید خورد.

در راستای این طرح، برای استفاده از ظرفیت گروه‌های پزشکی خارج از کشور،‌ ما به دنبال شناسایی پزشکان ایرانی مقیم خارج هستیم. بر این اساس، افرادی که موجه، خوشنام و صاحب جایگاه اجتماعی مطلوب باشند، شناسایی و به عنوان نمایندگان تام‌الاختیار سازمان نظام پزشکی در آن کشور انتخاب و معرفی می‌شوند. این پزشکان، به عنوان تثبیت‌کنندگان فرآیندهای ارتباطی سازمان نظام پزشکی کشور ایران و سازمان‌های نظام پزشکی کشوری که در آن اقامت دارند، عمل می‌کنند.

باتوجه به اینکه یکی از برنامه‌های دولت ترویج و تعمیق دیپلماسی عمومی است، این برنامه با استفاده از ابزار دانش پزشکی و سلامت به‌طور جدی پیگیری خواهد شد، تا در آینده نزدیک به عنوان مدل و الگویی از دیپلماسی عمومی مطرح گردد. 

 

در سال‌های گذشته، بسیاری از بخش‌های سازمان نظام پزشکی مغفول مانده‌اند، اما شاید مهمترین حوزه‌ای که در همه سازمان‌ها و ارگان‌های دولتی نادیده گرفته شده است، بخش آموزش و پژوهش می‌باشد. ‌بخش آموزش و پژوهش سازمان نظام پزشکی در چه وضعیتی به سر می‌برد؟ 

به واقع با آسیب‌شناسی انجام‌گرفته در سازمان، دریافتیم بیشترین بخشی که مورد غفلت قرار گرفته است، بخش آموزش و پژوهش بود، لذا برای بهبود وضع موجود، کارگروهی با مشارکت سازمان نظام پزشکی، وزارت بهداشت و شورای آموزشی با حضور نخبگان و صاحبنظران در آموزش پزشکی تشکیل شد. در راستای اهداف این کارگروه، جلساتی با موضوع تحقق سند آموزشی، پژوهشی و اخلاقی سازمان نظام پزشکی برگزار شد. این برنامه باید ‌به‌گونه‌ای عمل کند که در آینده به عنوان سند بالادستی پیوست سازمان نظام پزشکی شود و در عرصه‌های آموزشی و پژوهشی مورد استفاده قرار گیرد. 

علاوه بر آن، در حوزه آموزش همگانی نیز برنامه‌هایی به اجرا درآمده است. برای رسیدن به نتایج مطلوب در این زمینه، اقدامات اولیه برای انعقاد تفاهم‌نامه‌های مشترک میان سازمان نظام پزشکی، هلال احمر، سازمان انتقال خون و سازمان تأمین اجتماعی به عمل آمده است. بر این اساس، امیدواریم بعد از نهایی شدن سند‌های تفاهم‌نامه بتوانیم با نهادهای مهم تأثیر‌گذار در عرصه سلامت به تفاهم برسیم. 

 

در زمینه‌ی نظارت، آنچه بیشترین شکایات مردمی را به خود اختصاص داده است، موضوع «خطاهای پزشکی» است که درصد آن هم کم نمی‌باشد. در این باره چه برنامه‌هایی در دست اجرا دارید؟ 

در دوران جدید، انتظارات مردم در رسیدگی به خطاهای پزشکی بیش از گذشته است. در جهت ایجاد یک نگاه علمی در این زمینه، در نخستین قدم، مرکز پیشگیری از قصور پزشکی راه‌اندازی شد. هدف ما در این مرکز، به حداقل رساندن زمینه‌ی بروز خطای پزشکی، با یک نگاه جامع و سیستماتیک بود، لذا منشور اخلاقی هیأت‌های انتظامی نظام پزشکی سراسر کشور تدوین و به عنوان منشور عملکردی به سراسر کشور ابلاغ شد. همچنین، برای همراهی بیشتر با وزارت بهداشت، به همه‌ی سازمان‌های پزشکی این اخطار داده شد که باید در تمام ابعاد نظارتی، با معاونان درمان دانشگاه‌ها همکاری نزدیک داشته باشند.

در این راستا، ناوگان رسیدگی به خطاهای پزشکی در کشور، در دور جدید فعالیت‌های سازمان به سرعت شروع به حرکت کرد. به‌طوری که طی چند ماه گذشته، حکم حدود دوهزار و 400 نفر از اعضای هیأت بدوی صادر شد و این افراد، همراه با 198 دادستان در کشور مستقر شدند. در برخی از استان‌ها، برای سرعت‌بخشی به فرآیند رسیدگی به شکایات، تعداد هیأت‌های بدوی و تجدید نظر را به دو یا سه هیأت افزایش دادیم. علاوه بر افزایش دادیاران کشور، بالغ بر 455 نفر از پزشکان خوشنام و پیشکسوت که مورد وثوق آحاد جامعه هستند نیز، در شهرستان‌ها، در کسوت هیأت تجدید نظر استقرار یافتند. 

بالغ بر شش‌هزار کارشناس در سراسر کشور، در کسوت هیأت‌های انتظامی یا دادیاری، به کمک سازمان نظام پزشکی می‌آیند. این کارشناسان معمولاً از سوابق درخشان علمی برخوردار بوده و مورد وثوق و اعتماد مردم هستند. علاوه بر این، برای رسیدگی به شکایات، از ظرفیت‌های انجمن‌های علمی و تخصصی نیز بهره بردیم. 

 

یکی از دغدغه‌های حوزه سلامت در دولت یازدهم بحث واقعی‌سازی تعرفه‌هاست، در این زمینه سازمان نظام پزشکی چه طرح و برنامه‌ای در نظر دارد؟ 

به دلیل اهمیت واقعی‌سازی تعرفه‌ها در سال 1393، سازمان در حوزه اقتصاد درمان از دو ماه گذشته کار بسیار فشرده‌ای را در قالب یک تیم کارشناسی آغاز کرده است. به دلیل وجود مفاهیم و نگاه مشترک به ابعاد اقتصادی حوزه سلامت و نظارت بر عملکرد حرفه‌ای پزشکان در سازمان نظام پزشکی و وزارت بهداشت، فضایی شکل گرفته که مباحث قیمت تمام شده خدمات -به‌ویژه در بخش‌های ویزیت، هتلینگ و جبران خدمات صاحبان حرف پزشکی- برای نخستین بار با استفاده از نظرات کارشناسی همه دستگاه‌های ذی‌ربط اعم از سازمان نظام پزشکی، وزارت بهداشت، رفاه و سازمان‌های بیمه‌گر انجام می‌شود و آمادگی ارائه به شورای‌عالی بیمه را نیز دارد. این مشارکت در جهت فراهم کردن زیرساخت‌های تعرفه‌ی سال آینده شکل گرفته است.

در این راستا، اولین جلسه شورای عالی بیمه در مجموعه دولت جدید شکل گرفت. اوج وفاق و همکاری میان سازمان‌ها و وزارتخانه‌هایی که به نوعی در حوزه سلامت مردم دخیل هستند در این جلسه پدیدار بود و تمامی مصوبات بر اساس موافقت و رضایت همه اعضای شورا تأیید شد. امیدواریم با این فضا در آینده‌ای نزدیک، شاهد شکل‌گیری مصوبات مهمی در حوزه سلامت از طریق شورای عالی بیمه باشیم. 

در این جلسه برای نخستین بار در چند سال اخیر همه‌ی مصوبات شورا به امضا سازمان رسید و از اختلاف نظرهای عمیق بین اعضای شورای عالی بیمه خبری نبود. 

 

به نظر شما، بهترین اتفاق از شروع به کار دولت یازدهم چه بوده است؟ 

بهترین اتفاقی که در این مدت رخ داد، انتخاب همه مدیران و مسوولان سازمان نظام پزشکی برای اولین بار از گروه پزشکی بود. از آنجایی که سازمان نظام پزشکی خانه پزشکان بود این اقدام راهبردی و زیر بنایی به عنوان یک تغییر ساختاری عظیم در این سازمان مطرح شد و به اجرا درآمد و می‌توان گفت یکی از اتفاقات مهم 100 روزه‌ای بود که فرآیند‌های مفید و مؤثری را در پی خواهد داشت.

 

Authorized Signatory:

Collaborators: